لنڊن (ويب ڊيسڪ)عالمي سطح تي ڊالر جي قيمت ۾ ڏينهون ڏينهن اضافو عالمي معاشي منظرنامي جي خرابيءَ جو سبب بڻجي رهيو آهي. عالمي جرنل نيويارڪ ٽائمز ڊالر جي اگهه ۾ واڌ جي سبب ۽ باقي دنيا تي ان جا اثر بابت رپورٽ جاري ڪئي آهي. ڊالر جي قدر تي آمريڪي اخبار جي رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته ڊالر مضبوط ٿيو آهي، ڊالر جي انڊيڪس 6 ڪرنسي 20 سالن جي بلند ترين سطح تي آهي. 2002 کان وٺي، هڪ يورو هڪ ڊالر جي برابر ٿي چڪو آهي، ۽ جيڪڏهن اسان جاپاني ڪرنسي تي نظر رکون ٿا، ين، اهو 24 سالن جي گهٽتائي تي آهي.
ڊالر وڌڻ جو پهريون سبب:
اخبار جي رپورٽ موجب ڊالر جي قيمت ۾ واڌ جو وڏو سبب آمريڪي مرڪزي بئنڪ فيڊرل ريزرو طرفان سود جي شرح ۾ واڌ آهي، جنهن شرح سود ۾ باقي ترقي يافته ملڪن جي ڀيٽ ۾ تيزيءَ سان واڌ ڪئي آهي.
ڊالر وڌڻ جو ٻيو سبب:
ڊالر جي قيمت ۾ واڌ جو هڪ ٻيو سبب توانائيءَ جون بلند قيمتون به آهن، توانائيءَ جي اوچي قيمتن جي ڪري دنيا ۾ مهانگائي جو خدشو وڌي رهيو آهي ۽ جڏهن ته آمريڪا جو دارومدار تيل ۽ گيس جي درآمد تي نه آهي، ان ڪري هن جي بهتر صورتحال اهڙي آهي. جڏهن عالمي مارڪيٽ ۾ غير يقيني صورتحال هوندي آهي ته سرمائي بچائڻ لاءِ ڊالر خريد ڪيا ويندا آهن. رپورٽ موجب جيڪي حڪومتون پنهنجي ضرورتن لاءِ آمريڪي ڊالرن ۾ قرض وٺن ٿيون، ڊالر جي قدر ۾ واڌ ۽ پنهنجين ڪرنسي جي قدر ۾ گهٽتائي انهن ملڪن لاءِ هڪ وڏو مسئلو آهي، خاص ڪري اهي ملڪ جن جي قومي پيداوار جو دارومدار عالمي قرضن تي آهي. ڪري ٿو، انهن ملڪن لاءِ سود ۽ قرض واپس ڪرڻ تمام ڏکيو هوندو.
ارجنٽائن ۽ ترڪي جا مثال:
ارجنٽائن ۽ ترڪي ان جا اهم مثال آهن، انهن ملڪن کي نوان اگهه تي مهانگو قرض وٺڻو پوندو، ڪجهه ملڪن خاص ڪري سري لنڪا لاءِ اهو لڳ ڀڳ ناممڪن آهي.
نيويارڪ ٽائمز جي رپورٽ موجب دنيا کي کاڌ خوراڪ ۽ خام تيل وڪرو ڪندڙ ملڪن جي ڪرنسي ۾ ڊالر جي قيمت ۾ واڌ جي باوجود اضافو ٿيو آهي، جنهن ۾ روسي روبل مٿي تي آهي، ان سان گڏوگڏ برازيل، انگولا جي ڪرنسي جي قيمت ۾ اضافو ٿيو آهي. ۽ يوراگوئي کان وڌي ويو آهي
رپورٽ جي آخر ۾ اهو سوال آهي ته ڇا ڊالر جي قيمت ۾ گهٽتائي ايندي؟
يورپ توانائي بحران جو شڪار، جاپان وياج جي شرح نه وڌائي، چين ۾ ڪورونا لاڪ ڊائون سبب سپلائي خدشن سبب مهانگائي برقرار رهندي، جنهن سبب ڊالر جي طلب برقرار رهندي.
ڪيستائين؟ اها خبر ناهي.
اخبار لکي ٿو ته سٺي ڳالهه اها آهي ته ڊالر جي قيمت تمام گهڻي وڌي وئي آهي، هاڻي ڊالر جي قيمت ۾ 10 سيڪڙو وڌيڪ اضافو ڪرڻ بدران اها ڳالهه هلي رهي آهي ته قيمت ڪيتري بلند ٿيندي.
