واشنگٽن(ويب ڊيسڪ) آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ چيو آهي ته ايران سان نيون ڳالهيون سومر کان شروع ٿينديون، جڏهن ته هن اهو به ٻڌايو ته هن ايران خلاف اهي حملا منسوخ ڪري ڇڏيا آهن، جيڪي سندس چوڻ موجب “تمام وڏا” ٿيڻ وارا هئا.
آچر ڏينهن ايئر فورس ون جهاز ۾ صحافين سان ڳالهائيندي ٽرمپ چيو، “انهن کي حملي جي شدت جو اندازو هو، ڇاڪاڻ ته هو ڏسي رهيا هئا ته تياريون جاري آهن. اسان هاڻي ساڻن ڳالهين جي صورت ۾ رابطو ڪري رهيا آهيون، جيڪي سڀاڻي منجهند کان شروع ٿينديون.”
ان کان اڳ ٽروٿ سوشل تي پنهنجي پوسٽ ۾ ٽرمپ چيو هو ته ايران ۽ وچ اوڀر ۾ آمريڪا جي اتحادي ملڪن کيس درخواست ڪئي آهي ته ڪنهن به حملي کان “عارضي طور هٿ روڪي”، ڇاڪاڻ ته معاهدي جا بنيادي خاڪا طئي ٿي چڪا آهن.
ٻئي طرف ايران جي پرڏيهي وزارت چيو آهي ته نه ته آمريڪي وفد کي ايران اچڻ جي ڪا رٿابندي آهي ۽ نه ئي ايراني وفد کي واشنگٽن موڪلڻ جو ڪو منصوبو آهي. وزارت موجب، اڳيون رابطا وچولين جي ذريعي ڪرايا ويندا رهيا آهن.
آمريڪي صدر ڪيترائي ڀيرا دعويٰ ڪري چڪو آهي ته جنگ جو ڳالهين ذريعي خاتمو ويجهو آهي، پر هر ڀيري ان کان پوءِ ٻنهي ڌرين وچ ۾ ٻيهر حملن ۽ جوابي حملن جو سلسلو شروع ٿي ويندو آهي.
ايئر فورس ون ۾ ڳالهائيندي ٽرمپ تهران سان ڪنهن معاهدي لاءِ ڪا آخري تاريخ ڏيڻ کان انڪار ڪيو ۽ چيو، “ڏسنداسين ته ڇا ٿئي ٿو. جڏهن به چاهيون ٿا، اسان ڪارروائي لاءِ تيار آهيون… منهنجي خواهش ماڻهن کي مارڻ ناهي.”
ٽرمپ وڌيڪ چيو ته سعودي عرب جي ولي عهد شهزادي محمد بن سلمان ۽ آمريڪا جي اتحادي ملڪن، جهڙوڪ گڏيل عرب امارات ۽ قطر، کيس هفتي جي آخر ۾ ايران تي حملا نه ڪرڻ جي صلاح ڏني هئي.
هن چيو، “اسان مڪمل طور تي تيار هئاسين. انهن حملا نه ڪرڻ جي درخواست ان ڪري ڪئي، ڇاڪاڻ ته سندن خيال آهي ته معاهدو ٿيڻ وارو آهي. آبنائي هرمز بابت به معاهدو ٿيندو ۽ ايٽمي پروگرام بابت به.”
ٽرمپ جي اعلان کان پوءِ ايشيا ۾ سومر صبح عالمي تيل جون قيمتون گهٽجي ويون. برينٽ خام تيل جي قيمت 4.5 سيڪڙو گهٽجي 83.98 ڊالر في بيرل ٿي وئي، جڏهن ته آمريڪي مارڪيٽ ۾ خام تيل 4.6 سيڪڙو گهٽجي 80.74 ڊالر في بيرل تي اچي ويو.
28 فيبروري تي تڪرار شروع ٿيڻ کان پوءِ آبنائي هرمز مان جهازراني ۾ رڪاوٽن سبب عالمي توانائي مارڪيٽن ۾ تيل جون قيمتون مسلسل لاها چاڙها ڏسي رهيون آهن.
دنيا جي لڳ ڀڳ 20 سيڪڙو خام تيل ۽ مائع قدرتي گئس (LNG) جي فراهمي آبنائي هرمز ذريعي ٿيندي آهي.
ايران جي نيم سرڪاري خبرون ڏيندڙ اداري مهر نيوز ٽرمپ جي ان دعويٰ کي رد ڪندي چيو ته تهران ڪڏهن به آمريڪا کان فوجي ڪارروائي ملتوي ڪرڻ جي درخواست نه ڪئي آهي ۽ ٽرمپ جا بيان “نئين ڪوڙ کان سواءِ ڪجهه به ناهن.”
آچر ڏينهن ايراني پرڏيهي وزير عباس عراقچي، ايراني ميڊيا موجب، چيو ته عمان جي ثالثيءَ سان آبنائي هرمز بابت هلندڙ ڳالهيون “آخري مرحلي ڏانهن وڌي رهيون آهن.”
آمريڪي صدر اڃا تائين اهو واضح ناهي ڪيو ته سومر واريون ڳالهيون ڪٿي ٿينديون يا انهن ۾ ڪير ڪير شرڪت ڪندو.
ايئر فورس ون ۾ صحافين سان ڳالهائيندي ٽرمپ چيو ته رٿيل حملا “ٻي عالمي جنگ کان پوءِ سڀ کان وڏو فوجي حملو” هجن ها، جيڪي ڪيترن ئي مهينن کان جاري جنگ جي سفارتي خاتمي جي اميدن کي ختم ڪري سگهن پيا.
جڏهن کانئس پڇيو ويو ته ڇا هو ايران جي توانائيءَ واري انفراسٽرڪچر تي حملي جو منصوبو ٺاهي رهيو هو، ته هن ان سوال جو جواب ڏيڻ کان انڪار ڪيو. عالمي قانون جي ماهرن موجب اهڙا حملا جنگي ڏوهه جي زمري ۾ اچي سگهن ٿا.
ان کان اڳ ايران جي قائم مقام بچاءَ واري وزير مجيد ابن الرضا چيو هو ته تهران پنهنجي مخالفن جي هر ڌمڪي کي “حقيقي ۽ قابلِ اعتبار” سمجهي ٿو، ڀلي اها نفسياتي جنگ جو حصو ئي ڇو نه هجي.
هن چيو، “اسان نه ته بيخبريءَ ۾ پڪڙجنداسين ۽ نه ئي خاموش ويهي رهنداسين.”
ٽرمپ ان کان اڳ به ايران لاءِ انتهائي سخت ۽ تباهيءَ وارا انتباهه جاري ڪندو رهيو آهي، پر پوءِ وري اهو چوندو رهيو آهي ته سفارتڪاري کي موقعو ڏنو پيو وڃي.
ڇنڇر تي پنهنجي پوسٽ ۾ هن چيو هو ته آمريڪا “اسلامي جمهوريه ايران خلاف اهڙي فوجي طاقت، دهشت ۽ قوت سان مڪمل طور تي تيار آهي، جيڪا ٻي عالمي جنگ کان پوءِ ڪڏهن به نه ڏٺي وئي آهي.”
پر هن اهو به چيو ته حملي کي منسوخ ڪرڻ “دنيا جي مستقبل جي ڀلائي ۽ هڪ ڪامياب ۽ خوشحال ايران جي بقا” لاءِ ضروري هو.
7 اپريل تي ٽرمپ خبردار ڪيو هو ته جيڪڏهن ايران امن ڳالهين لاءِ تيار نه ٿيو ته “اڄ رات هڪ پوري تهذيب ختم ٿي ويندي.” ان موقعي تي هن ايران جي شهري ڍانچي ۽ بجلي گهرن کي تباهه ڪرڻ جون ڌمڪيون پڻ ڏنيون هيون.
انهن ڌمڪين کان پوءِ پاڪستان ۾ نائب صدر جي ڊي وينس جي اڳواڻي ۾ آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ تاريخي آمهون سامهون ڳالهيون ٿيون، پر اهي ڳالهيون به ڪنهن حتمي معاهدي تي پهچڻ کان سواءِ ختم ٿي ويون.
