ڪراچي(ويب ڊيسڪ)سائنسدانن گلاپاگوس ٻيٽن ۾ هڪ اڳ ۾ اڻڄاتل آڪٽوپس جي نئين قسم جي دريافت جو اعلان ڪيو آهي، جيڪو يقيناً ماڻهن جو ڌيان ڇڪائيندو۔ هن مخلوق جو جسم نيري رنگ جو آهي ۽ وڏيون اکيون آهن، ۽ ان جو قد ايترو ننڍو آهي جو اهو توهان جي هٿ جي تري کان وچين آڱر جي پهرين جوائنٽ تائين جي فاصلي ۾ اچي سگهي ٿو۔
2015 ۾ هڪ ريموٽ ڪنٽرول ٿيل پاڻي هيٺ ڪم ڪندڙ روبوٽ هن ننڍڙي نيري جاندار کي سمنڊ جي تري ۾ لڳ ڀڳ 5,800 فوٽ (1,773 ميٽر) کوٽائي تي حرڪت ڪندي رڪارڊ ڪيو هو۔
ڪاغذي ڪارروائي ۽ لاجسٽڪ مسئلن سبب هن جاندار بابت تحقيق ۾ دير ٿي. جيتوڻيڪ اي/وي نوٽيلس جهاز تي موجود ٽيم هن کي ڏهه سال اڳ چارلس ڊارون فائونڊيشن ۽ گلاپاگوس نيشنل پارڪ ڊائريڪٽوريٽ جي سهڪار سان دريافت ڪيو هو۔ هي آڪٽوپس 2022 تائين شڪاگو جي فيلڊ ميوزيم تائين نه پهتو۔
24 مئي تي جرنل “Zootaxa” ۾ شايع ٿيل هڪ مطالعي ۾، فيلڊ ميوزيم جي انورٽيبريٽس جي اڳوڻي ڪيوريٽر جينيٽ وائيٽ هن آڪٽوپس کي هڪ نئين اڻڄاتل قسم طور سڃاڻپ ڪيو ۽ ان جو نالو “Microeledone galapagensis” رکيو۔ وائيٽ شروع ۾ هن ننڍڙي جاندار جي گهڻي تشريح ڪرڻ کان هٻڪندي رهي۔
ٻين ماهرن سان صلاح مشوري کان پوءِ هن فيلڊ ميوزيم جي نئين CT اسڪينر استعمال ڪري جاندار جي بناوت کي بغير نقصان جي بهتر طريقي سان ڏسڻ جو فيصلو ڪيو۔
هزارين ايڪس-ري تصويرون گڏ ڪري 3D ماڊل ٺاهيو ويو، جنهن وائيٽ کي اهو سمجهڻ ۾ مدد ڏني ته هي جاندار حياتياتي ارتقائي وڻ (phylogenetic tree) ۾ ڪٿي اچي ٿو۔
عام آڪٽوپس نه
ڪيليفورنيا جي مونٽيري بي ايڪوريئم ريسرچ انسٽيٽيوٽ جي سينيئر سائنسدان جم بيري چيو ته آڪٽوپس تمام دلچسپ جاندار آهن۔
“اهي ٻين اڪثر جاندارن کان بلڪل مختلف آهن،” بيري چيو۔ “آڪٽوپس جو نروس سسٽم زمين تي موجود ڪنهن به غير فقري جانور کان وڌيڪ پيچيده آهي، شايد انهيءَ ڪري اهي اهڙي منفرد انداز ۾ ڪم ڪن ٿا ۽ اسان کي حيران ڪن ٿا۔”
آڪٽوپس جون 300 کان وڌيڪ قسمون آهن، جيڪي سائيز، شڪل ۽ رنگ ۾ مختلف آهن۔
“جڏهن توهان آڪٽوپس بابت سوچيو ٿا ته توهان ڊگهن هٿن واري مخلوق جو تصور ڪريو ٿا،” وائيٽ چيو۔ “پر هي اهڙو ناهي۔”
وائيٽ چيو ته ممڪن آهي ته انهن جاندارن ۾ بايولومينيسينٽ شڪار کي لڪائڻ جي صلاحيت ارتقائي طور الڳ الڳ ترقي ڪئي هجي، يعني ٻنهي مختلف رستن سان گہري سمنڊ ۾ ترقي ڪئي آهي۔
نئين دريافت جي اهميت
ماهرن موجب اهڙيون دريافتون سمنڊ جي تري بابت اسان جي سمجھ وڌائن ٿيون، جتي اڃا تائين 0.001 سيڪڙو کان به گهٽ حصو دريافت ٿي سگهيو آهي۔
گلاپاگوس ٻيٽ، جيڪي ايڪواڊور جي سامونڊي ڪناري ويجهو آهن، پنهنجي منفرد حياتياتي تنوع سبب مشهور آهن، جتي هزارين نسل صرف اتي ئي ملن ٿا۔
سمنڊ جي تري ۾ به اهڙي ئي منفرد حياتياتي تنوع موجود آهي، جنهن ۾ جبل، گهرا واديون ۽ ميدان شامل آهن۔
ماهرن موجب گہرا سمنڊ ۽ گلاپاگوس ٻنهي ۾ اهڙا ارتقائي عمل ٿين ٿا جيڪي نوان ۽ منفرد جاندار پيدا ڪن ٿا۔
گہري سمنڊ جي تحقيق ضروري آهي ڇوتہ اها ڌرتي جي حياتياتي نظام ۽ ماحولياتي توازن کي سمجهڻ ۾ مدد ڪري ٿي، پر موسمي تبديليون به ان تي اثرانداز ٿي رهيون آهن۔
سائنسدانن موجب موسمي تبديليون گہري سمنڊ تائين پهچي رهيون آهن، جيڪي انهن نظامن کي به تبديل ڪري رهيون آهن، ان کان اڳ جو اسان انهن کي مڪمل طور سمجهي سگهون۔
ماهر جينيٽ وائيٽ چيو ته هي دريافت اسان کي اهو سمجهڻ ۾ مدد ڏئي ٿي ته اسان ڌرتي تي ٻين ڪهڙين مخلوقن سان گڏ رهون ٿا۔
