اسلام آباد(رپورٽ اياز مهر) سپريم ڪورٽ اربع ڏينهن اڳوڻي وزيراعظم عمران خان سان لاڳاپيل ٽن ڪيسن، توشاخانا ڪيس ۾ اپيل، سائفر ڪيس ۽ هتڪِ عزت جي ڪيس، جي ٻڌڻي ڪئي ۽ سڀ ڪارروائيون اڻڄاتل مدت لاءِ ملتوي ڪري ڇڏيون۔
جسٽس هاشم خان ڪاڪڙ جي سربراهي ۾ ٽن ججن تي ٻڌل بينچ ٻڌڻي ڪئي۔ ٻڌڻي جي شروعات تي جسٽس ڪاڪڙ چيو، “عدالتي ڪمري ۾ جاءِ محدود آهي، مون کي هن ڪمري ۾ آڪسيجن جي کوٽ محسوس ٿي رهي آهي.” هن خان جي وڪيل بئريسٽر سلمان صفدر کي چيو، “اسان توهان جا ڪيس ڪورٽ نمبر 2 ۾ ٻڌنداسين.”
اسلام آباد ۾ ڌرڻو هڻندڙ مخالف ڌر جي اتحاد تحريڪ تحفظ آئين پاڪستان جا اڳواڻ به ڪارروائي ۾ شريڪ ٿيا۔ عدالت ۾ ڪيترائي سياسي اڳواڻ ۽ وڪيل پهتا، جن ۾ محمود خان اچڪزئي، راجا ناصر عباس، پي ٽي آءِ چيئرمين بئريسٽر گوهر علي خان، خيبر پختونخواهه جو وڏو وزير سهيل آفريدي، نورالحق قادري ۽ بئريسٽر علي ظفر شامل هئا۔
ٻڌڻي کان اڳ سهيل خان آفريدي خان جي ٽنهي ڀينرن سان ملاقات ڪئي، جتي سندس صحت، عدالتي معاملن ۽ لاڳاپيل چئلينجن تي ڳالهيون ٿيون۔
توشاخانا اپيل
توشاخانا اپيل جي ٻڌڻي دوران خان جي وڪيل لطيف کوسا بي ڌياني ۾ سپريم ڪورٽ جو اهڙو فيصلو حوالي طور پيش ڪيو، جيڪو سندس پنهنجي دليل کي ڪمزور ڪري رهيو هو۔ ڪيس جو تعلق هن سوال سان آهي ته ڇا پي ٽي آءِ باني توشاخانا ڪيس التوا ۾ هجڻ باوجود چونڊون وڙهي سگهي ٿو يا نه۔
20 ڊسمبر تي هڪ خصوصي عدالت خان ۽ سندس گهرواري بشريٰ بي بي کي توشاخانا-II ڪيس ۾ 17-17 سال قيد جي سزا ٻڌائي هئي، الزام هو ته هنن سعودي ولي عهد طرفان ڏنل بلغاري زيورن جو سيٽ غيرقانوني طور پاڻ وٽ رکيو۔
کوسا عدالت کي ٻڌايو ته سزا معطل ڪئي وئي آهي پر حتمي فيصلو نه آيو آهي۔ هن چيو، “فيصلو نه اچڻ سبب چونڊون روڪيون ويون، جڏهن ته سزا معطل هئي.”
جسٽس ڪاڪڙ پڇيو، “ڇا توهان جي اپيل تي ڪو فيصلو ٿيو آهي؟” کوسا وراڻيو ته اپيل اڃا التوا ۾ آهي۔
جسٽس ڪاڪڙ چيو، “جيڪڏهن ڪنهن اپيل ۾ سزا معطل ٿئي ٿي ته ڪا رنڊڪ نه هئڻ گهرجي۔ اهڙي طرح چونڊن ۾ به ڪا پابندي نه هجڻ گهرجي۔ جيڪڏهن سزا معطل آهي ته ماڻهو جيل ۾ رهندو يا آزاد هوندو؟” کوسا چيو ته ماڻهو آزاد هوندو۔
کوسا دليل ڏنو، “توشاخانا ڪيس ۾ پي ٽي آءِ باني جي ٽن سالن جي سزا معطل ٿي، پر فيصلو معطل نه ٿيو آهي.”
جسٽس ڪاڪڙ چيو، “اهو ته سمجهه ۾ نٿو اچي۔ جيڪڏهن سزا معطل آهي ته فيصلو به معطل ٿيڻ گهرجي.” هن کوسا کي اسلام آباد هاءِ ڪورٽ جو لاڳاپيل حڪم پڙهڻ لاءِ چيو۔
پيرا پڙهڻ بعد جج مُرڪندي چيو، “لطيف کوسا، توهان رڳو سزا معطل ڪرڻ جي درخواست ڪئي هئي۔ عدالت توهان کي اهو ئي رليف ڏنو، جيڪو توهان گهريو هو.”
کوسا 2019ع جو سپريم ڪورٽ جو فيصلو حوالي طور پيش ڪيو۔ جسٽس ڪاڪڙ وراڻيو، “جنهن فيصلي جو حوالو ڏيو پيا، ان جو پيرا 13 پڙهو۔ ان ۾ سزا ۽ فيصلو ٻئي معطل هئا۔ لطيف کوسا، توهان پنهنجي خلاف ئي عدالتي فيصلو آندو آهي.”
عدالتي ڪمري ۾ ٽهڪڙا گونجي اٿيا۔ جج چيو، “لڳي ٿو توهان جي عينڪ ڪمزور ٿي وئي آهي۔ اسان اوهان کي فلور ڏئي رهيا هئاسين ته اليڪشن ڪميشن جو موقف ٻڌون۔ جيڪو فيصلو توهان پاڻ خلاف پيش ڪيو، اسان ان تي عمل ڪنداسين۔ خير، ڇڏي ڏيو۔ ڇا هڪ ٻن مهينن ۾ ڪا چونڊ ٿيڻ واري آهي؟”
کوسا چيو ته ڳالهه پي ٽي آءِ جي اندروني چونڊن بابت آهي۔ جسٽس ڪاڪڙ چيو، “اسان جي سامهون هڪ جيئرو ۽ ساهه کڻندڙ پي ٽي آءِ چيئرمين ويٺو آهي.”
عدالت کوسا جي پنهنجي موڪل سان ملاقات واري درخواست رد ڪري ڇڏي۔ جسٽس ڪاڪڙ چيو، “توهان پاڻ ئي سو موٽو اختيار وٺي ڇڏيو آهي۔ اسان فوجداري ڪيس ۾ ملاقات جو حڪم ڪيئن ڏئي سگهون ٿا؟”
جسٽس صلاح الدين پنهور چيو ته بينچ اهڙي ڪيس ۾ حڪم جاري نٿي ڪري سگهي جيڪو ان آڏو مقرر نه هجي۔ جسٽس ڪاڪڙ وڪيلن کي هدايت ڪئي ته عدالت ۾ سياسي بيان نه ڏين ۽ بحث پارليامينٽ ۾ کڻي وڃن۔ مُرڪندي چيائين، “چڱو، توهان پنهنجو نقطو رکي ڇڏيو، هاڻي ٽِڪرز هلندا ۽ ولاگز به ٺهندا.”
عدالت توشاخانا معاملي ۾ اليڪشن ڪميشن کي نوٽيس جاري ڪري ڪارروائي اڻڄاڻ مدت لاءِ ملتوي ڪئي۔
ضمانت واري اپيل
سرڪاري وڪيل عدالت کي ٻڌايو ته پنجاب اختيارين خان ۽ بشريٰ بي بي کي مليل ضمانت خلاف اپيلون واپس وٺڻ جو فيصلو ڪيو آهي۔ وڪيل چيو، “مون کي هدايت ملي آهي ته ضمانت خلاف اپيلون واپس وٺجن.” عدالت درخواستون خارج ڪري ڇڏيون۔
سائفر ڪيس
سائفر اپيل ۾ پراسيڪيوٽر چيو ته تفصيلي فيصلو جمع نه ڪرايو ويو آهي، جنهن بعد عدالت ڪارروائي اڻڄاتل مدت لاءِ ملتوي ڪئي۔ ڊسمبر 2024ع ۾ آفيشيل سيڪريٽس ايڪٽ تحت هڪ خصوصي عدالت خان ۽ اڳوڻي پرڏيهي وزير شاه محمود قريشي کي سفارتي دستاويز واري ڪيس ۾ 10-10 سال قيد جي سزا ٻڌائي هئي، جيڪو ايف آءِ اي جي چارج شيٽ موجب واپس نه ڪيو ويو هو۔
پراسيڪيوٽر جنرل چيو، “اسان هن ڪيس ۾ تفصيلي فيصلو جمع نه ڪرايو آهي، ان لاءِ وقت ڏنو وڃي.” بينچ وقت ڏئي معاملو ملتوي ڪيو۔
هتڪِ عزت ڪيس
عدالت وزيراعظم شهباز شريف ۽ خان وچ ۾ هتڪِ عزت ڪيس ۾ به دليل ٻڌا۔ خان جي وڪيل چيو، “هتڪِ عزت ڪيس جو ٽرائل ڊسٽرڪٽ سيشنز ڪورٽ ۾ ٿيڻ گهرجي، جڏهن ته هتي ايڊيشنل سيشنز ڪورٽ ۾ ٿيو۔ اسان ان جي دائري اختيار کي چئلينج ڪيو آهي.”
بينچ شهباز شريف جي وڪيل مصطفيٰ رمدي کي نوٽيس جاري ڪري ٻڌڻي اڻڄاتل مدت لاءِ ملتوي ڪري ڇڏي۔
