اسلام آباد(رپورٽ اياز مهر) پاڪستان ۾ مهانگائي اپريل ۾ وڌي 10.9 سيڪڙو تائين پهچي وئي، جيڪا لڳ ڀڳ ٻن سالن جي بلند ترين سطح آهي۔ هن واڌ جو سبب عالمي سپلاءِ ۾ جهٽڪا ۽ حڪومت طرفان وڌايل تيل جي قيمتن کي مڪمل طور صارفين تي منتقل ڪرڻ، گڏوگڏ پيٽروليم ليوي ۾ اضافو ڪرڻ آهي، جنهن سبب توانائي، ٽرانسپورٽ ۽ خوراڪ جون قيمتون تيزي سان وڌي ويون۔
پاڪستان جي ڳڻپ واري بيورو جمعي ڏينهن رپورٽ ڪيو ته جولاءِ 2024 کان پوءِ پهريون ڀيرو صارف مهانگائي ڊبل ڊجٽ ۾ داخل ٿي آهي، جڏهن وزيراعظم شهباز شريف جي حڪومت آءِ ايم ايف جي پروگرام تحت ٽيڪسن ۾ واڌ شروع ڪئي هئي۔
مهانگائي جي واڌ جا منفي اثر شهري ۽ ٻهراڙي ٻنهي علائقن ۾ محسوس ڪيا ويا ۽ تقريباً انهن سڀني شين تي اثر ٿيو جيڪي سڌي يا اڻ سڌي طرح پيٽروليم شين جي قيمتن سان لاڳاپيل آهن، جيئن مهانگائي بليٽن مان ظاهر ٿيو۔
اپريل جي 10.9 سيڪڙو مهانگائي پڻ جولاءِ 2024 کان پوءِ سڀ کان وڌيڪ آهي، جيڪا سرڪاري ۽ غير سرڪاري اڳڪٿين کان به ڪجهه وڌيڪ رهي۔ ناڻي واري وزارت وڌ ۾ وڌ 9 سيڪڙو مهانگائي جي اڳڪٿي ڪئي هئي۔
28 فيبروري تي آمريڪا ۽ اسرائيل طرفان ايران تي حملي کان پوءِ عالمي تيل جون قيمتون وڌي رهيون آهن۔ برينٽ ڪروڊ جي قيمت جنگ شروع ٿيڻ کان اڳ جي ڀيٽ ۾ لڳ ڀڳ 55 سيڪڙو وڌيڪ ٿي وئي آهي۔
پر هن ڏکئي صورتحال باوجود، حڪومت نه صرف عالمي قيمتون ملڪي صارفين کان وصول ڪندِي رهي پر پيٽرول تي ٽيڪس پڻ وڌايا، جنهن ملڪ ۾ مهانگائي جو نئون چڪر شروع ڪيو آهي۔
مرڪزي بئنڪ هاڻي وياج جي شرح وڌائي مهانگائي تي ضابطو آڻڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي، جيتوڻيڪ مهانگائي ۾ واڌ حڪومت جي پاليسين ۽ عالمي قيمتن جي جهٽڪن سبب ٿي رهي آهي۔
بيورو موجب، موٽر فيول، جنهن جو CPI ۾ وزن صرف 2.9 سيڪڙو آهي، اپريل ۾ گذريل سال جي ساڳئي مهيني جي ڀيٽ ۾ 40 سيڪڙو مهانگو ٿيو۔ گذريل ٻن مهينن دوران ماڻهن کي سڀ کان وڌيڪ متاثر ڪندڙ شيءِ جو وزن به صرف 2.9 سيڪڙو آهي۔
ڊيزل، جنهن جي قيمت اپريل ۾ 93 سيڪڙو وڌيڪ ٻڌائي وئي، هول سيل پرائس انڊيڪس ۾ 5.5 سيڪڙو وزن رکي ٿي۔ حڪومت جمعي ڏينهن ڊيزل تي 28.69 رپيا في لٽر ليوي ٻيهر لاڳو ڪئي، جنهن کان پوءِ ڊيزل جي قيمت وڌي 400 رپيا في لٽر ٿي وئي۔
حڪومت پيٽرول تي ليوي ۾ 4 رپيا في لٽر گهٽتائي ڪئي، پر پوءِ به 103.5 رپيا في لٽر ليوي وصول ڪري رهي آهي، جيڪا طئي ٿيل 80 رپيا حد کان گهڻي آهي ۽ پاڪستان ۾ پيٽرول جي قيمتن کي غير معمولي طور تي وڌائي رهي آهي۔
قومي انگ اکر گڏ ڪندڙ اداري ٻڌايو ته بجلي جون قيمتون گذريل سال جي ڀيٽ ۾ 33 سيڪڙو وڌيڪ هيون، جڏهن ته مائع هائيڊرو ڪاربن جي مهانگائي جي شرح اپريل ۾ 63 سيڪڙو وڌي وئي۔
گذريل مهيني توانائي ۽ خوراڪ ٻنهي شعبن ۾ مجموعي طور تي قيمتن ۾ تيز واڌ ڏٺي وئي۔ خوراڪ جي مهانگائي شهري علائقن ۾ 6.9 سيڪڙو ۽ ٻهراڙي ۾ 7.3 سيڪڙو ٿي وئي۔ توانائي گروپ جون قيمتون شهرن ۾ 13.8 سيڪڙو تائين وڌي ويون، جيڪا آڪٽوبر 2024 کان پوءِ سڀ کان وڌيڪ آهي، جڏهن ته ڳوٺن ۽ شهرن ۾ به توانائي مهانگائي 13.6 سيڪڙو ٿي وئي۔
بيورو موجب غير خوراڪ ۽ غير توانائي مهانگائي پڻ شهرن ۾ 8 سيڪڙو ۽ ٻهراڙي ۾ 8.5 سيڪڙو تائين وڌي وئي.
هلندڙ مالي سال لاءِ حڪومت مهانگائي جو هدف 7.5 سيڪڙو مقرر ڪيو هو۔ پهرين اٺن مهينن دوران سراسري مهانگائي 6.2 سيڪڙو رهي، جيڪا هدف کان گهٽ هئي، پر حڪومت کي خدشو آهي ته پيٽروليم شين جي لڳاتار وڌندڙ قيمتن سبب هدف حاصل نه ٿي سگهندو۔
غريب طبقي تي مستقبل جي قيمتن جي واڌ جا اثر گهٽ ڪرڻ لاءِ آءِ ايم ايف حڪومت کي چيو آهي ته بينظير انڪم سپورٽ پروگرام جي 10 ملين فائدو وٺندڙن لاءِ نقد امداد وڌائي وڃي۔ هن سال جون تائين فائدو وٺندڙن جو انگ وڌائي 10.2 ملين ڪيو ويندو۔
تفصيلن موجب، گذريل مهيني خوراڪ جون قيمتون خاص طور ٽرانسپورٽ ڀاڙن ۾ واڌ سبب وڌيون۔ ٽماٽا 75 سيڪڙو مهانگا ٿيا، بصر 42 سيڪڙو ۽ ڪڻڪ لڳ ڀڳ 40 سيڪڙو مهانگي ٿي۔
ڪڻڪ جي اٽي جي مهانگائي گذريل مهيني 30 سيڪڙو کان مٿي وڌي وئي۔ ٽرانسپورٽ سروسز 38 سيڪڙو مهانگيون ٿي ويون، جيتوڻيڪ حڪومت جزوي سبسڊي ذريعي ڀاڙا گهٽ رکڻ جي ڪوشش ڪئي۔ مجموعي طور ٽرانسپورٽ گروپ مهانگائي 30 سيڪڙو ٿي وئي، جڏهن ته رهائش، پاڻي، بجلي ۽ گئس گروپ مهانگائي گذريل سال جي ساڳئي عرصي جي ڀيٽ ۾ 17 سيڪڙو وڌيڪ رهي۔
