آمريڪي صدر ڊونلڊ ٽرمپ چين جي صدر شي جن پنگ سان پنهنجي اعليٰ اهميت واري ملاقات کي “تمام وڏي ڪاميابي” قرار ڏنو آهي، جنهن ۾ واپار سان لاڳاپيل اهم ۽ تڪراري معاملن تي اڳڀرائي ٿي آهي.
ٽرمپ چيو ته آمريڪا چين تي فينٽانائل لاڳاپيل ٽيرف 10 سيڪڙو گهٽائيندو ۽ چيني درآمدن تي مجموعي ٽيرف 57 سيڪڙو تان 47 سيڪڙو تائين گهٽايو ويندو. ان جي بدلي ۾، بيجنگ آمريڪي زرعي شيون، جن ۾ سويا بين شامل آهي، خريد ڪرڻ ٻيهر شروع ڪندو ۽ نادر ڌاتن (rare earths) تي پنهنجا سخت برآمدي ڪنٽرول هڪ سال لاءِ ملتوي ڪندو.
ٽرمپ چيو ته هن ۽ شي يوڪرين جي جنگ ۾ امن جا ممڪن رستا به تفصيل سان بحث ڪيا، جڏهن ته ڪجهه تڪراري موضوع، جهڙوڪ تائيوان، تي ڳالهه نه ٿي.
مکيه ٿنڪ ٽينڪس جا تجزيا
سينٽر فار اسٽريٽجڪ اينڊ انٽرنيشنل اسٽڊيز (CSIS)
فلپ لَڪ ۽ هيُو گرانٽ-چيپمين موجب، جيتوڻيڪ چين آمريڪي سويا بين خريد ڪرڻ تي راضي ٿيو آهي، پر اهي خريداريون محدود رهنديون، جنهن سان آمريڪي مارڪيٽ چيني اقتصادي اثر هيٺ رهندي. انهن موجب واشنگٽن جو چوڻ آهي ته چين 2025 جي باقي مدي ۾ 12 ملين ٽن سويا بين خريد ڪندو، پر چين هن معاملي جي تصديق ناهي ڪئي. انهن خبردار ڪيو ته جيڪڏهن آمريڪي سويا بين انڊسٽري پنهنجي مارڪيٽن کي گهڻ رخو نه ڪيو، ته مستقبل ۾ به اها چيني اقتصادي دٻاءُ هيٺ رهندي.
ڪائونسل آن فارن رليشنز (CFR)
ڊيوڊ سيڪس چيو ته ٽرمپ-شي ملاقات جو نتيجو صرف هڪ “عارضي جنگبندي” آهي، جنهن سان بنيادي مسئلا حل نه ٿيندا. هن چيو ته ٽرمپ وڌيڪ وسيع معاهدي جي خواهش ڏيکاري، جنهن ۾ چين جي آمريڪا ۾ سيڙپڪاري ۽ جلد واپاري ڊيل شامل ٿي سگهي ٿي. سيڪس موجب، “هڪ ڳالهه واضح آهي ته چين هن واپاري جنگ مان اڳي کان وڌيڪ مضبوط ٿي نڪتو آهي.”
ڪارنيگي اينڊومينٽ فار انٽرنيشنل پيس
جيمس ايڪٽن چيو ته جيڪڏهن ملاقات جو مقصد چين کي دٻاءُ ۾ آڻي ڳالهين تي مجبور ڪرڻ هو، ته اهو ممڪن ناهي ته ڪامياب ٿئي.
بروڪنگز انسٽيٽيوشن
مائيڪل اوهانلن چيو ته ملاقات ٻنهي ملڪن لاءِ هڪ “ننڍي ڪاميابي” آهي، پر ان کي وڏي تبديلي نه ٿو چئي سگهجي. “جيڪڏهن دنيا اهو سمجهي ٿي ته آمريڪا ۽ چين جنگ ڏانهن وڌي رهيا آهن، ته اهڙي صورتحال ۾ هڪ ننڍي ڪاميابي به اهم آهي.”
ايشيا سوسائٽي پاليسي انسٽيٽيوٽ (ASPI)
وينڊي ڪَٽلر موجب ملاقات ڇڪتاڻ گهٽائڻ لاءِ ضروري هئي، پر واشنگٽن اڃا تائين بيجنگ جي ساختي اقتصادي مسئلن جهڙوڪ پيداوار جي گنجائش ۽ غير منصفانه واپاري عملن کي نه ڏٺو آهي. هن خبردار ڪيو ته “اهو ننڍو معاهدو شايد عارضي هجي.” روَري ڊينيلز چيو ته تائيوان لاءِ اهو اطمينان بخش هوندو ته ان جو ذڪر نه ٿيو، پر ڊگهي مدي ۾ اهو سوال رهندو ته ان جي غيرموجودگي بيجنگ جي تائيوان پاليسي لاءِ ڇا معنيٰ رکي ٿي؟
پيٽر سن انسٽيٽيوٽ فار انٽرنيشنل اڪانامڪس (PIIE)
مارڪَس نولَينڊ ٽرمپ جي فيصلي کي ڀليڪار ڪيو، جنهن چين تي فينٽانائل سان لاڳاپيل ٽيرف گهٽايا. هن چيو ته اهو قدم آمريڪي معيشت ۽ پبلڪ هيلٿ ٻنهي لاءِ مفيد ثابت ٿي سگهي ٿو.
چيٿم هائوس (Chatham House)
لاريل ريپ ۽ ميڪس يولي موجب، آمريڪي ساٿين کي هاڻي آزاد حڪمت عمليون اختيار ڪرڻيون پونديون ته جيئن چين جي جارحيت ۽ آمريڪي پاليسين جي غيريقيني صورتحال سان ڊگهي مدي لاءِ نبرجي سگهجي.
رهوڊيم گروپ
نوح بارڪن خبردار ڪيو ته چين ۽ آمريڪا جي وچ ۾ نادر ڌاتن تي ٻه طرفا معاهدا يورپ کي پاسي تي ڪري سگهن ٿا ۽ ٽرانس ايٽلانٽڪ اتحاد کي ڪمزور ڪري سگهن ٿا. هن چيو ته يورپ کي ايندڙ 5 کان 10 سالن ۾ پنهنجي سپلاءِ چينز کي چين کان ڌار ڪرڻ تي عملي قدم کڻڻ گهرجن.
مارٽنز سينٽر (Martens Centre)
زُوزا اَنا فِرنسڪي موجب چين-آمريڪا جي جنگبندي وقت خريد ڪرڻ جي حڪمت عملي آهي ته جيئن ٻئي ملڪ پنهنجي ڊگهي مقابلي کي منظم ڪري سگهن. هن چيو ته ٻنهي ملڪن في الحال يوڪرين جهڙن پيچيده مسئلن کان پاسو ڪيو آهي ته جيئن ڌيان واپار تي رکجي. هن وڌيڪ چيو ته چين شايد نادر ڌاتن جي پاليسي ۾ حد کان وڌي ويو آهي، ۽ يورپ هاڻي گڏيل ڪارروائي ڪرڻ لاءِ تيار آهي ته جيئن بيجنگ جي اثر کي روڪي سگهجي.
