ڪراچي(ويب ڊيسڪ)يورپ ۾ هوائي سفر جو نظام ان وقت متاثر ٿي ويو، جڏهن مسافر جهازن جي ڪيترين ئي اڏامن کي بم ڌماڪن جون ڌمڪيون مليون. هلندڙ هفتي ۾ اهو ٻيو ڀيرو آهي جو اهڙيون ڌمڪيون ڏنيون ويون آهن.
ڪجهه جهازن کي جنگي جهازن حفاظتي پهري هيٺ منزل تائين پهچايو، جڏهن ته ڪجهه جهازن جو رخ تبديل ڪري کين متبادل هوائي اڏن يا فوجي هوائي اڏن تي لاٿو ويو.
هينئر تائين ڪنهن به جهاز مان ڌماڪيدار مادو هٿ اچڻ جو اطلاع ناهي مليو.
چيڪ ريپبلڪ ۾ پوليس جو چوڻ آهي ته پراگ ويندڙ چئن اڏامن کي بم ڌماڪن جون ڌمڪيون مليون هيون، جڏهن ته ڌماڪيدار مادي جي ڳولا لاءِ ڪيل جاچ جا نتيجا ناڪاري نڪتا آهن، يعني ڪنهن به جهاز ۾ ڌماڪيدار مادو موجود نه هو.
ٻين جن اڏامن کي ڌمڪيون مليون، انهن جا تفصيل هن ريت آهن:
ايجين ايئرلائنز: ٿيسالونيڪي کان ميلان ويندڙ جهاز ميلان ۾ لٿو. ريان ايئر: پورٽو کان ميلان ويندڙ جهاز ميلان ۾ لٿو. اير لنگس: ڊبلن کان روم ويندڙ جهاز جو رخ تبديل ڪري فرانس جي ايوِرو فوجي هوائي اڏي تي لاٿو ويو.
فن ايئر: هيلسنڪي کان روم ويندڙ جهاز روم ۾ لٿو. وز ايئر: ميلان کان بخارسٽ ويندڙ جهاز بخارسٽ ۾ لٿو. وز ايئر: ميلان کان وارسا ويندڙ جهاز جو رخ تبديل ڪري ويانا ڏانهن موڪليو ويو.
ايل او ٽي: وارسا کان برسلز ويندڙ جهاز برسلز ۾ لٿو. رائين ايئر: ڪوپن هيگن کان صوفيا ويندڙ جهاز صوفيا ۾ لٿو. رائين ايئر: ميڊرڊ کان صوفيا ويندڙ جهاز به صوفيا ۾ لٿو. رائين ايئر: لنڊن کان صوفيا ويندڙ جهاز جو رخ تبديل ڪري پلووديف ڏانهن موڪليو ويو.
وز ايئر جو چوڻ آهي ته ميلان کان وارسا ويندڙ ان جي اڏام کي مقرر حفاظتي ضابطن تحت ويانا ڏانهن موڙيو ويو. ڪمپني وڌيڪ چيو ته ٻين هوائي ڪمپنين کي به اهڙين ڌمڪين کي منهن ڏيڻو پئجي رهيو آهي.
هوابازي جي حفاظت بابت ماهر مارڪو چان موجب، اير لنگس جي ڊبلن کان روم ويندڙ اڏام جي جهاز ۽ زميني عملي وچ ۾ رابطي واري نظام (ACARS) جي رڪارڊ مان جهاز جو رخ تبديل ڪرڻ بابت واضح تفصيل سامهون آيا آهن.
بم ڌماڪن جون ڌمڪيون ملڻ سبب خميس جي صبح يورپ جي مختلف ملڪن ۾ مسافر جهازن کي پنهنجي مقرر منزل بدران ٻين هوائي اڏن تي هنگامي طور لهڻو پيو.
بيلجيم جي ميڊيا رپورٽ ڪيو ته برسلز جي زاوينٽم هوائي اڏي تي هنگامي طور لاٿل جهاز پولينڊ جي هوائي ڪمپني ايل او ٽي جو هو.
معاملي جي ڄاڻ رکندڙ هڪ ذريعي ٻڌايو ته هيلسنڪي کان ايندڙ فن لينڊ جي هوائي ڪمپني فن ايئر جي جهاز کي اطالوي هوائي فوج حفاظتي پهري هيٺ روم ۾ ان جي مقرر ڪيل هوائي اڏي تائين محفوظ نموني پهچايو.
بلغاريا جي اختيارين ٻڌايو ته بم ڌماڪن جي ڌمڪين سبب ٽن جهازن کي هنگامي طور لهڻو پيو.
نجي ٽي وي چينل بي ٽي وي موجب، بلغاريا جي گهرو وزير ٻڌايو ته ڪوپن هيگن ۽ ميڊرڊ کان ايندڙ جهاز صوفيا ۾ لٿا. مقامي ميڊيا موجب، ٽيون جهاز لنڊن کان اچي پلووديف ۾ لٿو.
اڱاري ڏينهن به گهٽ ۾ گهٽ ست اڏامن ۽ هڪ بحري جهاز کي بم ڌماڪن جون ڌمڪيون مليون هيون، جنهن سبب يورپ جي مختلف هوائي اڏن تي خلل پيدا ٿيو هو، جيتوڻيڪ ڪنهن به هنڌ ڌماڪيدار مادو هٿ نه آيو هو.
جيتوڻيڪ ڪنهن به ملڪ انهن ڌمڪين جو ذميوار ڪنهن کي قرار ناهي ڏنو، پر اهي واقعا اهڙي وقت پيش اچي رهيا آهن، جڏهن يورپي عملدار روس ۽ ايران ٻنهي تي انهن سرگرمين جو الزام لڳائي رهيا آهن، جن کي هو ”هائبرڊ حملا“ ۽ تخريبي ڪارروايون قرار ڏين ٿا. ماسڪو ۽ تهران اهڙي ڪنهن به مهم ۾ ملوث هجڻ کان انڪار ڪن ٿا.
چيڪ ريپبلڪ جي پوليس خميس ڏينهن ٻڌايو ته پراگ ويندڙ چئن جهازن کي بم ڌماڪن جون ڌمڪيون مليون آهن ۽ پوليس انهن جي لينڊنگ لاءِ تياريون ڪري رهي آهي. پوليس سماجي رابطن جي ويب سائيٽ ايڪس تي جاري ڪيل بيان ۾ چيو ته شروعاتي جائزي موجب انهن ڌمڪين جي سچائيءَ جو امڪان گهٽ آهي.
پوليس چيو ته، ”تنهن هوندي به اسان انهن ڌمڪين کي نظرانداز نٿا ڪريون، ان ڪري سمورا ضروري حفاظتي انتظام فعال ڪيا ويا آهن، جڏهن ته مسافرن ۽ هوائي اڏي جي سرگرمين تي گهٽ ۾ گهٽ اثر پوڻ کي يقيني بڻايو ويو آهي.“
