پي ٽي آئي چونڊ نشان ڪيس،پشاور هاءِ ڪورٽ جي فيصلي ۾ خاميون آهن

اسلام آباد(بيورو رپورٽ)سپريم ڪورٽ ۾ پي ٽي آءِ جي چونڊ نشان بيٽ بابت اليڪشن ڪميشن جي اپيل تي ٻڌڻي دوران چيف جسٽس آف پاڪستان قاضي فائز عيسيٰ ريمارڪس ڏيندي چيو ته اليڪشن ڪميشن آئيني ادارو آهي ان جي ڪم ۾ ڪو به دخل نه ٿو ڏئي سگهي.چيف جسٽس پاڪستان جي سربراهي ۾ سپريم ڪورٽ جي 3 رڪني بينچ پي ٽي آءِ کي بيٽ سائن ڪرڻ بابت ڪيس جي ٻڌڻي ڪئي.ٻڌڻي جي شروعات تي چيف جسٽس آف پاڪستان پڇاڻو ڪيو ته ڇا پشاور هاءِ ڪورٽ جو تفصيلي فيصلو اچي ويو آهي؟ حامد خان چيو ته تفصيلي فيصلو اڃا نه آيو آهي.اليڪشن ڪميشن جي وڪيل مخدوم علي خان سپريم ڪورٽ ۾ بيٽ سائن واپس ڪرڻ بابت پشاور هاءِ ڪورٽ جو فيصلو پڙهي ٻڌايو.وڪيل حامد خان چيو ته مون کي تياري لاءِ سومر تائين جو وقت ڏيو، جنهن تي چيف جسٽس پاڪستان چيو ته جيڪڏهن ڪيس جي ٻڌڻي 3 ڏينهن لاءِ ملتوي ڪرڻي آهي ته پشاور هاءِ ڪورٽ جو فيصلو معطل ڪيو وڃي. اليڪشن ڪيس ٻڌڻ لاءِ ڇنڇر ۽ آچر جون موڪلون قربان ڪري سڀاڻي ڪم ڪرڻ لاءِ تيار آهيون.جسٽس قاضي فائز عيسيٰ چيو ته هو رڳو چاهين ٿا ته چونڊون وقت تي ٿين، قانون موجب خبر آهي ته هاڻي چونڊن جو وقت گهٽ آهي. چيف جسٽس آف پاڪستان چيو ته مون ته ڪيس جي فائل به نه پڙهي آهي، حامد خان، توهان ڪيس لاءِ ڪڏهن تيار ٿيندا؟،اليڪشن ڪميشن جي وڪيل مخدوم علي خان چيو ته سڀاڻي اميدوارن کي چونڊ نشان الاٽ ڪيا ويندا، جڏهن ته حامد خان چيو ته ان سلسلي ۾ تياري لاءِ سڀاڻي تائين جو وقت ڏيو، اليڪشن ڪميشن ٻڌائي ته هو اپيل ڪيئن داخل ڪري سگهي ٿو. اليڪشن ڪميشن هڪ جزوي عدالتي فورم آهي ۽ انهن جو حق ناهي گهريو، چيف جسٽس قاضي فائز عيسيٰ رمارڪس ڏيندي چيو ته اليڪشن ڪميشن به آئيني ادارو آهي، جيڪڏهن اوهان اليڪشن ڪميشن جي اپيل داخل ڪرڻ تي اعتراض ڪندا ته اهو ئي سوال اوهان وٽ ايندو، اوهان کان اهو به پڇيو ويندو ته اوهان پشاور هاءِ ڪورٽ ۾ ڪيئن ويا؟، اليڪشن ڪميشن جي وڪيل چيو ته تحريڪ انصاف جون آخري پارٽي چونڊون 2017ع ۾ ٿيون، پارٽي آئين موجب تحريڪ انصاف 2022ع ۾ پارٽي چونڊون ڪرائڻ جي پابند هئي،جسٽس محمد علي مظهر پڇاڻو ڪيو ته اليڪشن ڪمشنر جي مقرري جو طريقيڪار پي ٽي آءِ جي آئين ۾ ڪٿي آهي؟ جنهن تي اليڪشن ڪميشن جي وڪيل چيو ته پهريان جمال انصاري ۽ بعد ۾ نياز الله نيازي پي ٽي آءِ جو چيف اليڪشن ڪمشنر ٿيو،چيف جسٽس پڇاڻو ڪيو ته پارٽي آئين موجب اليڪشن ڪميشن جا باقي ميمبر ڪير هئا؟ وڪيل مخدوم علي خان چيو ته چيف اليڪشن ڪمشنر کانسواءِ ٻيو ڪو به ميمبر مقرر ناهي ڪيو ويو. جسٽس قاضي فائز عيسيٰ حامد خان کان پڇيو ته ڇا اهو سچ آهي؟ جنهن تي پي ٽي آءِ جي وڪيل چيو ته اليڪشن ڪميشن جي وڪيل جو موقف درست ناهي. چيف جسٽس پڇاڻو ڪيو ته اليڪشن ڪميشن ميمبرن جي مقرري جا دستاويز ڪٿي آهن؟ حامد خان چيو ته هن ڪيس جي تياري لاءِ وقت گهريو آهي.حامد خان چيو ته اليڪشن ڪميشن جي اپيل قابل قبول آهي، حق جي دعويٰ نه ڪرڻ جي صورت ۾ به دليل ڏيندس، مناسب هوندو ته پهريان حق ۽ دعويٰ جي نقطي تي غور ڪيو وڃي.چيف جسٽس پاڪستان رمارڪس ڏيندي چيو ته اليڪشن ڪميشن آئيني ادارو آهي، ڪليڪٽر پنهنجي حڪمن جو دفاع ڪرڻ لاءِ هتي اچي ٿو، ان تي ڪو اعتراض ناهي، توهان کي اعتراض اٿارڻ جو حق آهي، پارٽي پنهنجي آئين تحت اليڪشن نه ڪرائي. حامد خان صاحب، جيڪڏهن توهان دستاويز پيش ڪرڻ چاهيو ٿا، توهان کي ائين ڪرڻ گهرجي.حامد خان چيو ته عدالت ادارن کي مقابلي واري ڪميشن ۽ وفاقي محتسب جي ڪيسن ۾ سندن فيصلن خلاف اپيل داخل ڪرڻ کان روڪي ڇڏيو هو. قانون ۽ آئين تحت قائم ادارا هڪجهڙا نٿا ٿي سگهن، آئين تحت قائم ٿيل اليڪشن ڪميشن آئين موجب ئي اختيار استعمال ڪندي، ڪو اهڙو فيصلو ڏيکاريو جتي آئيني ادارن کي اپيلن کان روڪيو وڃي؟ وڪيل پي ٽي آءِ حامد خان چيو ته اليڪشن ڪميشن جو دارومدار آئين تي نه پر اليڪشن ايڪٽ تي آهي، جنهن تي جسٽس قاضي فائز عيسيٰ چيو ته جيڪڏهن اوهان سندس ڳالهه مڃيو ته آئيني ادارو ختم ڪرڻ جي ڳالهه ٿيندي.سپريم ڪورٽ اليڪشن ڪميشن جي ڪم ۾ مداخلت نه ڪندي، هڪ ڀيرو اڳوڻي چيف جسٽس جواد ايس خواجا مڪاني چونڊن جي تاريخ کي اڳتي وڌائڻ شروع ڪيو ته مون جسٽس جواد ايس خواجا کي چيو ته اختلافي نوٽ لکندس.مون واضح چيو هو ته چونڊون ڪرائڻ اليڪشن ڪميشن جو ڪم آهي، اڳوڻي چيف جسٽس جواد ايس خواجا به مون سان اتفاق ڪيو.چيف جسٽس آف پاڪستان چيو ته اليڪشن ڪميشن آئيني ادارو آهي، ان جي ڪم ۾ ڪو به دخل نه ٿو ڏئي سگهي. اليڪشن ڪميشن جي وڪيل ڪيس جي حقيقتن جي وضاحت ڪري. پارٽي اليڪشن ڪميشن جي مقرري جا دستاويز ڪٿي آهن؟ جنهن تي حامد خان چيو ته جيڪڏهن عدالت باضابطا نوٽيس جاري ڪري ها ته اڄ اهي دستاويز کڻي اچن ها.جسٽس قاضي فائز عيسيٰ چيو ته پي ٽي آءِ پاڻ ئي هاءِ ڪورٽ وئي هئي، اپيل داخل ٿيڻ تي کين حيران نه ٿيڻ گهرجي ها.اليڪشن ڪميشن کان ڪارروائي جو مڪمل رڪارڊ طلب ڪيو ويو آهي، انهن مختلف ماڻهن کي پارٽي ڇو بڻايو ويو آهي؟،اليڪشن ڪميشن جي وڪيل مخدوم علي خان چيو ته پي ٽي آءِ جي انٽرا پارٽي اليڪشن کي چئلينج ڪندڙن کي پارٽي بڻايو ويو آهي، اڪبر ايس بابر پي ٽي آءِ جو باني ميمبر ۽ حصو آهي. حامد خان چيو ته اڪبر ايس بابر پي ٽي آءِ جو ميمبر ناهي، جنهن تي جسٽس محمد علي مظهر اڪبر ايس بابر جي وڪيل کان پڇاڻو ڪيو ته اڪبر ايس بابر تحريڪ انصاف جو ميمبر ڪيئن آهي؟ اڪبر ايس بابر جي وڪيل چيو ته پي ٽي آءِ اسان جي شڪايت تي ڪو به لکت ۾ جواب ناهي ڏنو.چيف جسٽس چيو ته اڪبر ايس بابر پاڻ کي پي ٽي آءِ جو باني ميمبر لکيو آهي، جڏهن ته حامد خان چيو ته اڪبر ايس بابر هاڻي پي ٽي آءِ جو ميمبر ناهي رهيو، پارٽي جو بيان فرد جي بيان تي اوليت رکي ٿو،چيف جسٽس حامد خان کي مخاطب ٿيندي چيو ته جذباتي نه ٿيو، اڪبر ايس بابر جي ميمبر نه هجڻ جا دستاويز ڏيکاريو.حامد خان چيو ته اڪبر ايس بابر باني ميمبر هو، جنهن تي جسٽس محمد علي مظهر چيو ته منهنجي حساب سان باني ميمبر کي ختم نٿو ڪري سگهجي. جيڪڏهن ڪڍيو ويو آهي ته پوءِ خط ڏيکاريو جڏهن ته چيف جسٽس پڇاڻو ڪيو ته ڇا توهان به پي ٽي آءِ جا باني ميمبر آهيو؟،جنهن تي حامد خان چيو ته مان به پي ٽي آءِ جو باني ميمبر آهيان، باني ميمبر 8 کان 12 هئا، باني ميمبرن ۽ بعد ۾ آيل ميمبرن ۾ فرق رکڻو پوندو. اليڪشن ڪميشن جي وڪيل مخدوم علي خان پنهنجي دليلن ۾ چيو ته اليڪشن ڪميشن انٽرا پارٽي چونڊن بابت ڪيس ۾ 64 صفحن تي ٻڌل فيصلو ڏنو.اليڪشن ڪميشن پوليٽيڪل فنانس ونگ به انٽرا پارٽي چونڊن تي سوال اٿاريا. اليڪشن ڪميشن موجب تحريڪ انصاف جون چونڊون قانون موجب نه ٿيون هيون، پي ٽي آءِ جون چونڊون ڳجهيون هيون ۽ جمع ڪرايل دستاويز حقيقتن موجب نه هئا.چيف جسٽس پڇاڻو ڪيو ته پي ٽي آءِ جو سيڪريٽري جنرل اسد عمر هو، ڇا هن پارٽي ڇڏي ڏني؟ اسد عمر وٽ ڪا استعيفيٰ آهي؟ ڇا هن کي پي ٽي آءِ مان ڪڍيو ويو آهي؟ وڪيل اليڪشن ڪميشن چيو ته اليڪشن ڪميشن کي اسد عمر بابت ڄاڻ ناهي، پي ٽي آءِ چونڊن بابت نوٽيفڪيشن تي عمر ايوب دستخط ڪيو.هاڻي عمر ايوب پي ٽي آءِ جو سيڪريٽري جنرل آهي، خبر ناهي عمر ايوب پي ٽي آءِ جو سيڪريٽري جنرل ڪيئن ٿيو.جسٽس قاضي فائز عيسيٰ چيو ته ان جو مطلب آهي ته پي ٽي آءِ آئين جي ڀڃڪڙي ڪئي، انٽرا پارٽي اليڪشن ڪٿي ٿي، هوٽل ۾ يا ڪرڪيٽ گرائونڊ ۾؟،جنهن تي وڪيل مخدوم علي خان چيو ته اليڪشن ڪميشن کي نه ٻڌايو ويو ته انٽرا پارٽي چونڊون ڪٿي ٿيون.پاڪستان تحريڪ انصاف جي وڪيل چيو ته چونڊون گنگوري ۾ ٿيون،جسٽس مسرت هلالي پڇاڻو ڪيو ته هن ننڍڙي ڳوٺ ۾ انٽرا پارٽي اليڪشن ڇو ٿي؟، جڏهن ته چيف جسٽس چيو ته ڪو نوٽيفڪيشن آهي ته انٽرا پارٽي چونڊون ٿيون، ڪارڪنن کي ٻڌايو ويو يا نه؟ چيف جسٽس آف پاڪستان چيو ته جيڪڏهن انٽرا پارٽي چونڊن جو نوٽيفڪيشن ناهي ته ڪارڪنن کي ڪيئن خبر پوندي ته ووٽ ڪٿي آهي، سوال اهو پيدا ٿيندو ته ميمبرن کي ڪيئن خبر پوندي ته ڪٿي وڃي ووٽ ڏنا؟ ٻڌايو وڃي ها ته انٽرا پارٽي اليڪشن ڪٿي ٿي رهي آهي ته سيڪيورٽي جا انتظام ڪيا وڃن ها،مخدوم علي خان چيو ته اليڪشن ڪميشن پي ٽي آءِ کان لکت ۾ پڇاڻو ڪيو ته چونڊون ڪٿي ٿي رهيون آهن ته جيئن انتظام ڪيا وڃن. وڪيل چيو ته پي ٽي آءِ اليڪشن ڪميشن کي ڪو به جواب ناهي ڏنو.تحريڪ انصاف جي وڪيل چيو ته وڊيوز هلائڻ جي اجازت ڏيو، اهي ثبوت عدالت کي ڏيکارڻ چاهين ٿا، جنهن تي جسٽس قاضي فائز عيسيٰ چيو ته هي قانون جي عدالت آهي، جيڪڏهن ڪو دستاويز آهي ته ڏيکاريو. وڊيو هلڻ نه ڏينداسين، توهان جي پارٽي جا ڪيترا ميمبر آهن؟ نياز الله نيازي چيو ته پي ٽي آءِ جا 8 لک کان وڌيڪ رجسٽرڊ ميمبر آهن، ووٽنگ ٿي چڪي هئي، وڊيوز هلايو ۽ ڏسو، چيف جسٽس چيو ته اڄ توهان وڪيل نه پر پارٽي آهيو.ڇا توهان کي خبر آهي ته توهان سينيئر وڪيلن جي موجودگي ۾ اجازت سان ڳالهايو، توهان جي پارٽي جا وڪيل موجود آهن، توهان کي ويهڻ گهرجي.چيف جسٽس قاضي فائز عيسيٰ پڇاڻو ڪيو ته پي ٽي آءِ جون چونڊون 2 ڊسمبر کان اڳ ڪڏهن ٿينديون؟ جنهن تي وڪيل اليڪشن ڪميشن چيو ته پي ٽي آءِ جي آخري اليڪشن جون 2017ع ۾ ٿي هئي.جسٽس قاضي فائز عيسيٰ چيو ته چون ٿا ته دستاويزن مان آخري اليڪشن ڊسمبر ۾ ٿي هئي، چون ٿا 8 جون 2022 جون چونڊون صحيح هيون، جنهن کان اليڪشن ڪميشن انڪار ڪري رهي آهي. مخدوم علي خان چيو ته 8 جون 2022ع جي چونڊن جو رڪارڊ عدالت آڏو نه رکيو ويو ڇو ته هن ٻيهر چونڊن جو فيصلو قبول ڪيو.جنهن تي چيف جسٽس آف پاڪستان پڇاڻو ڪيو ته ڇا 8 جون 2022 تي ٿيل انٽرا پارٽي اليڪشن ۾ به اهي ئي ماڻهو هئا؟،پي ٽي آءِ جي وڪيل حامد خان چيو ته عدالت وقت ڏئي ته سمورن سوالن جا جواب ڏيندو، مطلب ته توهان چئو ٿا ته توهان اليڪشن ڪميشن جي فيصلي کي چيلينج ڪيو ۽ اليڪشن به ڪرائي، جناب حامد خان ٻڌايو ته ان جي ڪهڙي منطق آهي؟،جسٽس قاضي فائز عيسيٰ حامد خان سان ڳالهائيندي چيو ته پي ٽي آءِ جي انٽرا پارٽي چونڊن بابت ڪيس هاءِ ڪورٽ ۾ التوا ۾ آهي، هاءِ ڪورٽ وڃو ۽ ٻڌايو ته درخواست واپس وٺي رهيا آهيون يا نه، پي ٽي آءِ به ان فيصلي کي چئلينج ڪيو آهي. اليڪشن ڪميشن ۽ انٽرا پارٽي چونڊون به ڪرايون ويون، جيڪڏهن اليڪشن ڪميشن جي حڪم تي عمل ٿئي ها ته لاهور هاءِ ڪورٽ مان درخواست واپس وٺي ها، پي ٽي آءِ لاهور هاءِ ڪورٽ ۾ درخواست کي زنده ڇو رکيو؟،بئريسٽر گوهر چيو ته پي ٽي آءِ چيئرمين کي چيئرمين شپ تان هٽائڻ جو تعلق ڪاڪس جي چونڊن سان آهي، لاهور هاءِ ڪورٽ ۾ ٻن ڪيسن جي ضم ٿيڻ سبب درخواست واپس نه ورتي وئي. هڪ هاءِ ڪورٽ ۾ ڪيس التوا جو شڪار هو ته ٻي هاءِ ڪورٽ ڪيئن ٻڌي سگهي ٿي؟ جواب ۾ بئريسٽر گوهر چيو ته پشاور ۾ پي ٽي آءِ جون چونڊون ٿيون، ان ڪري اسان اتي ڪيس داخل ڪرايو، اسان جي ڪارڪنن کي اسلام آباد ۽ مختلف هنڌن تان کنڀيو پيو وڃي. بئريسٽر گوهر علي خان چيو ته پشاور هاءِ ڪورٽ شاپنگ ڪرڻ نه وئي، چيف جسٽس آف پاڪستان چيو ته اوهان اهو لفظ استعمال ڪيو مون کي نه، اوهان جي ئي اليڪشن ڪميشن چيو ته چونڊون پشاور ۾ نه چمڪني ۾ ٿيون، لاهور هاءِ ڪورٽ ۾ درخواست ٻڌڻي هيٺ آهي، رخ پشاور ڪيئن پهتو؟ ؟ مون کي اها ڳالهه سمجهه ۾ نه ٿي اچي، اليڪشن ڪميشن جي فيصلي کي لاهور هاءِ ڪورٽ ۾ چيلينج ڪيو، جتي اڳ ۾ ئي درخواست داخل ڪئي وئي هئي، لاهور هاءِ ڪورٽ ۾ فيصلي جو انتظار هو، ان جي بدران اهي پشاور هاءِ ڪورٽ ويا، لاهور هاءِ ڪورٽ به نه ڪئي. پي ٽي آءِ وانگر؟ ڪڏهن لاهور هاءِ ڪورٽ ويندا آهن ته ڪڏهن پشاور ويندا آهن.چيف جسٽس آف پاڪستان چيو ته هو فورم شاپنگ جو لفظ استعمال ڪرڻ نٿا چاهين، فورم شاپنگ جو لفظ استعمال ٿيندو آهي جڏهن توهان کي هڪ جاءِ کان رليف نه ملي ته ٻئي هنڌ هليا وڃو، اهڙي طريقي سان نظام خراب ٿيندو. وڪيل حامد خان چيو ته توهان جي سامهون ڪيس التوا ۾ آهي ته نه ليول پلينگ فيلڊ فراهم ڪيو پيو وڃي ۽ نه ئي سڪيورٽي ڏني پئي وڃي، پشاور ئي اها جاءِ هئي جتي سڪيورٽي هئي ۽ چونڊون ڪرائڻ جو فيصلو ڪيو ويو، جڏهن پشاور ۾ چونڊون ٿيون ته چئلينج هو. پشاور به هو، هاءِ ڪورٽ ۾ ڇا؟سپريم ڪورٽ جي چيف جسٽس چيو ته توهان لاهور هاءِ ڪورٽ ويا ۽ توهان جي درخواست تي فل ڪورٽ ٺاهي وئي، جڏهن اهي آيا ته 12 ڏينهن ۾ چونڊن جي تاريخ ڏني، جڏهن اليڪشن جي تاريخ ڏني وئي ته علي ظفر، اٽارني جنرل ۽ ايڊووڪيٽ جنرل سڀ خوش هئا، اوهان اليڪشن ڪميشن خلاف توهين عدالت جي درخواست داخل ڪئي. توهان لاهور هاءِ ڪورٽ ويا ۽ اتي لارجر بينچ ٺاهي، توهان لاهور هاءِ ڪورٽ ڇڏي پشاور هليا ويا، توهان کي رليف مليو، هاڻي ٻيو ڇا ڪجي؟ جسٽس قاضي فائز عيسيٰ چيو ته ٿي سگهي ٿو منهنجو طريقيڪار ماڻهن کي پسند نه اچي، منهنجو طريقيڪار آهي ته جيئن ڪو به قانوني سوال هجي ته ان کي فوري طور حل ڪريان.پي ٽي آءِ چيئرمين بئريسٽر گوهر چيو ته اليڪشن ڪميشن پي ٽي آءِ چيئرمين کي پارٽي عهدي لاءِ نااهل قرار ڏيڻ لاءِ ڪيس شروع ڪري ڇڏيو آهي، جنهن تي چيف جسٽس پڇاڻو ڪيو ته ڪهڙي حيثيت ۾ دليل ڏئي رهيا آهيو؟ بئريسٽر گوهر چيو ته مان عدالت جي مدد ڪري رهيو آهيان، چيف جسٽس چيو ته حامد خان سينيئر وڪيل آهي، کيس ڳالهائڻ ڏيو.

پهنجو تبصرو موڪليو